Maar niet iedereen vindt de staat zelf algemeen nuttig. Door extreem-vrije-markt liberalen, mensen met veel eigen geld, wordt het namelijk altijd omschreven als ‘te groot’. Want om een staat die nuttige dingen doet te kunnen hebben, moet je belasting betalen. In het Pauw en Wittemdan verkiezingsdebat van 2 maart wijtte Marc Rutte – van de partij voor de mensen met veel eigen geld- de huidige crisis aan een te grote overheid. In plaats van aan de subprime leningen en de idiote derivaten die door de banken op basis daarvan waren geknutseld.

Subprime? Derivaten? Geen idee wat het precies zijn en veel bankiers wisten ook niet precies, maar ze deden alsof. Pas toen iemand riep dat ‘de keizer geen kleren aan had’ stortte het hele kapitale zooitje in elkaar. De onheilspreek van Balkenennde in februari 2009 deed daar nog een schepje bovenop.  En wij zitten nu met de ellende, kastanjes in het vuur én gebakken peren. Onze ‘te grote staat’  had toevallig wel voldoende geld uit te lenen om de slechte geld-leners een lening te verstrekken. Zodat zij weer wat konden uitlenen – aan mensen met veel eigen geld.

‘Grote staat slecht. Kleine staat goed.’ grommen de gereïncarneerde hersenloze markt-zombies, terwijl zij in drommen op die instituten afstrompelen. Hun onmisbare systeem-banken zijn inmiddels door de grote staat op het droge geholpen en zij kunnen verder met de afbraak van hun redders. Kan iemand met een spreekwoordelijk machinegeweer op het dak gaan staan en deze zombies spreekwoordelijk met een spreekwoordelijke kogelregen tegenhouden? Nogmaals, allemaal spreekwoordelijk natuurlijk,  maar toch, we hebben die Staat hard nodig en er is niet veel meer van over.

De zorgen over de staat zijn onterecht. Zolang we er voor zorgen dat de staat dienend werkt en dat de staat menselijke samenwerking mogelijk maakt. Dat betekent zoveel als het voorzien van mensen in zorg, onderwijs, vervoer, eerlijke verdeling van middelen, woonruimte, het behoud en de toegankelijkheid van kennis. De staat dwingt dit alles niet af met een knuppel en laarzen met stalen neuzen, maar voorziet naar behoefte – op basis van onderzoek en algemene instemming. Als we dat dan ook nog eens spaarzaam doen én regelmatig kritisch controleren – konden we als samenleving met de staat als hulpmiddel nog iets heel moois tot stand brengen en in stand houden.

De liberaal heeft natuurlijk ook wel een beetje gelijk. Als je op je luie reet blijft zitten zul je niet snel iets groots tot stand brengen en als je de hele tijd alleen maar boos bent op hoe wereld in elkaar steekt (al dan niet om het feit dat iedereen de regels van jouw god met voeten treedt) word je vanbinnen nogal zuur. Hardwerkende en dus vermoeide gezelligheidsliberalen hebben niet veel op met luiheid en boosheid. Enigszins begrijpelijk, maar toch, nog even los van het feit of er een almachtige alwetende god is of niet, zien liberalen een paar zaken over het hoofd.

Wat de liberaal lijkt te vergeten is dat ‘de aangeklede aap’ niet is gekomen waar hij nu is door enkel aan zichzelf te denken. Wij mensen hebben iets groots kunnen opbouwen door samen hard te werken, door collectief te zorgen voor de gezondheid van ‘ons allen’, doordat miljoenen mensen gestreden hebben voor de veiligheid van anderen en zeker niet in de laatste plaats door het harde werk van miljarden mensen. Deze echte ‘harde werkers’ die daar uiteindelijk nooit veel meer voor hebben gehad (en krijgen) dan wat smakeloos voedsel een een krakkemikkig dak boven hun hoofd. Een beetje meer waardering voor hun offers zou wel op zijn plaats zijn.

Wat de liberaal ook lijkt te vergeten is dat individuele vrijheid niet los te koppelen is van maatschappelijke gelijkheid. Vrijheid is toch vooral de mate waarin een persoon in staat is om naar eigen inzicht kansen te benutten. Iedere uit de weg te ruimen beperking op het aantal kansen is ook een aantasting van de vrijheid. Elk mens heeft recht op gelijke kansen en zou dan zijn leven op basis de kansen die hij grijpt, moeten kunnen inrichten. Keuzes moeten vervolgens nieuwe kansen opleveren, en zo verder. De basis voor deze vrijheid ligt in goede ontwikkeling van kennis, leefomgeving en gezondheid. De continuïteit van deze ontwikkeling is enkel te garanderen door georganiseerde structurele samenwerking. Dit heeft na ongeveer 5000 jaar menselijke ontwikkeling zijn beslag gekregen in de staat.

Er bestaat geen individu zonder het collectief en vice versa. Om vrij te kunnen zijn hebben we een staat nodig. Geen groep zelf-gefêteerde bureaucraten, maar betrokken mensen die het functioneren van onze samen-leving mogelijk willen maken en mogelijk kunnen houden. Zo een staat is meer dan de (neo)liberale nachtwaker, die louter maatschappelijke orde en veiligheid garandeert. ‘Collectief’ kunnen we borg staan voor de kwaliteit van onderwijs, zorg voor hen die getroffen worden door lichamelijke of geestelijke ziekte, bescherming bieden tegen de grillen van het grote-geld en een goede leefomgeving vormgeven. Precies dat garandeert ware vrijheid en het voortbestaan ervan.

Een persoon die zichzelf ziet als liberaal heeft het niet helemaal bij het verkeerde eind. Hij -of zij- ziet enkel slechts één deel van een groter geheel. Er is gelukkig ook een ‘liberalisme voor gevorderden’, voor zij die zowel het nut van het individu als het collectief in het oog kunnen houden. Dat soort denken wordt ook wel socialisme genoemd.

Op 2 mei 1986 ontving Irak een levering biologische grondstoffen van een privaat biologisch onderzoeksinstituut uit de VS. De levering bevatten een aantal monsters ‘Baciullus Anthracis’ (miltvuur) ,  ‘Clostridium tetani’ (tetanus) en ‘Clostridium botulinum’ (botulisme). Al deze middelen waren te gebruiken voor de verdere ontwikkeling biologische wapens. De levering was goedgekeurd door de Amerikaanse federale overheid.

Van dit artikel heb ik ook een gesproken versie gemaakt. Ingesproken door een Belgische computerstem. Waarom? Omdat het kan en omdat ik een grote fan ben van door Belgen ingesproken geschiedenis-documentaires.

Het was deel van omvangrijke Westerste steun aan het regime van Saddam Hussein. Minstens 150 bedrijven waren bij deze steun betrokken, waarvan zeker 80 Duitse, 24 Amerikaanse, waarschijnlijk meer. Er werd in de jaren ‘80 door de VS alleen al voor meer dan $1,5 miljard aan export ‘met mogelijke militaire toepassing’ aan Irak geleverd.

Het staat buiten kijf dat Irak alle mogelijke middelen aanwendde voor militaire doeleinden. Sinds 1980 was het land in oorlog met Iran. Tijdens deze oorlog kwamen de Koerden, gesteund door Iran, in opstand tegen Saddam Hussein. De dictator sloeg de opstand wreed neer in de operatie ‘de Buit’ (al-Anfal), waarbij zeker 100.000 koerden vermoord werden.

Op  16 maart 1988 wierpen Iraakse jachtbommenwerpers ladingen napalm, explosieven, mosterdgas en chemicaliën af  boven de woonwijken van de belegerde stad Halabja. Er werden 5.000 burgers op gruwelijke wijze gedood.  Iraakse officieren ‘bestudeerden’ vervolgens hoe effectief hun wapens waren geweest.

Iraanse journalisten waren als eerste ter plaatse en brachten andere media van de gruweldaden op de hoogte. Het bericht veroorzaakte grote opschudding in het Westen. Door Amerikaanse diplomaten werd, op aandringen van het ministerie van Defensie, echter benadrukt dat de verantwoordelijkheid voor de slachting ook deels bij Iran lag.

In de VN-Veiligheidsraad werden zeven weken na de aanval ‘beide partijen’ opgeroepen de aanvallen te staken.

Saddam Hussein verspeelde de Westerse steun in 1991 met de invasie van Koeweit. Twaalf jaar later werd zijn bewind met buitensporig Westers geweld beëindigd. Op 30 december 2006 werd hij ter dood gebracht wegens misdaden tegen de menselijkheid. Bij het proces dat hier aan voorafging had de voormalige dictator zich ook voor de gruwelen in Halabja moeten verdedigen.

Wat Westerse neo-conservatieven en andere haviken vergeten is dat ook Westerse overheden en bedrijven een dubieuze rol heeft gespeeld bij de wreedheden van de dictator.Om het maar in de woorden van stand up comedian Eddie Izzard te zeggen: “Guns don’t kill people, people kill people… but I do think the gun helps.”