Donkere wolken pakken samen aan de horizon. Het kabinet Rutte-één, Paars-plus of hoe het nieuwe kabinet binnenkort ook gedoopt zal worden, belooft vooreerst een nieuwe aanval op de publieke sector. Weet u nog? Dat wat voor ons allemaal belangrijk is. Daar gaan ze bezuinigingen, ombuigen en hervormen. Wat er op het moment aan hoofdlijnen vastgelegd wordt door de informateur en de verzamelde fractievoorzitters is nog onduidelijk. Vrees voor het ergste, dan kan het enkel meevallen. Werkgroepen van (oud) top-ambtenaren verklaarden zich in april bereid om fors in de begroting te snijden. Eigen vlees noemen ze dat, maar dat is het niet.Van die waanzin zal waarschijnlijk slechts een verwaterde versie overblijven. Vooruit, één hoeraatje voor het meerpartijenstelsel.

Maar, de bezuinigingen gaan er komen – hoe veel water er ook bij de wijn wordt gedaan. Let wel op, bezuinigingen worden nooit voorgesteld als bezuinigingen. Het Nederlandse politieke jargon wemelt van woorden die hetzelfde zeggen, maar een andere smaak in de mond achterlaten. Ombuigingen en hervormingen bijvoorbeeld. De april-commissies gaven ons heroverwegingen. Die zullen met bakken tegelijkertijd over de burger worden uitgestort. En dat alles omdat het noodzakelijk is voor de concurrentiepositie, arbeidsflexibiliteit en, niet te vergeten, de volgende generatie. Uw bloedeigen kinderen om precies te zijn. Bezuinigen is op zich zelf eigenlijk al een verdekte term. Zeker gezien de schaal waarop ze werden voorgesteld. Dát zijn harde ingrepen die de democratie  reduceren tot een krachteloos en betekenisloos instituut, ten gunste van een ongeremde markt. Hoog op de verlanglijsten voor de bezuinigingsdriftige vrijmarkters staat de financiering van het hoger onderwijs. De voorstellen vliegen over en weer, maar alles komt op één ding neer; kaalslag. Als student ga je meer betalen voor je studie en de overheid gaat minder investeren.  Vanochtend werd er in de Volkskrant opnieuw een voorzet daartoe gegeven. Twee economen pleiten in een ingezonden artikel voor het financieel verzelfstandigen van de Universiteiten. Collegegelden moeten worden vrijgelaten en in overeenstemming gebracht met de werkelijke kosten van de verschillende studies. Dat is natuurlijk goed voor alles en iedereen, van de rijksbegroting tot de individuele student die, zoals een goed consument betaamt, meer waar voor zijn geld zal gaan eisen. Aan alles hebben de heren gedacht, zelfs de minder-vermogende student hoeft zich uiteraard geen zorgen te maken.

Achter het voorstel schuilt de diepgewortelde Paarse bezuinigingsdrift. De overheid gaat toch niet investeren, laat de burger het maar doen. Niet het democratisch collectief, maar het verweesde individu is verantwoordelijk voor de kwaliteit van het onderwijs. De markt moet uitwoekeren over alle facetten van de samenleving. Een student-consument zal als zijn ouders meer betalen voor onderwijs een betere kwaliteit eisen dan wanneer de staat het hoofddeel voor burgers financiert. Als droombeeld presenteerden de economen het bekende Angelsaksisch model, met enkele grote goed gefinancierde Universiteiten in de wereldtop. Universiteiten waar een handvol getalenteerde arbeiderskinderen en verder hordes welgestelde maar gemiddeld-intelligente studenten de contacten en ervaring opdoen die nodig zijn voor het grote succes in de politiek en bedrijfsleven.

Donkere paarse wolken pakken samen, het lijkt te gaan stormen. We moeten er even doorheen zullen de weermannen ons vertellen. Na de regen komt zonneschijn. Hou vast aan wat u hebt, maar stribbel vooral niet tegen. Het is ook niet erg. Het moet, voor uw bloedeigen kinderen, onze concurentiepositie en arbeidflexibilisering.