Op de site ‘de Nieuwe Reporter’ schreef Ger Beukenkamp een stuk over de productie van ‘de Troon’, een drama-serie van de AVRO. Waarin hij zijn ‘eigen interpretatie’ van de dood van Willem II verdedigt.

“[Debat over feiten] is niet vruchtbaar. [Geschiedenis en dramaturgie] zijn verschillende werelden. De historicus gaat over de feiten en de behoedzame interpretatie daarvan, de dramaschrijver gaat over de emoties en de motieven, die bij voorbaat speculatief zijn.”

Een wonderlijk betoog. Er is een verschil tussen dramatiseren en heroïseren. Er is een verschil tussen een ‘lullige’ val over een glibberig stukje Rotterdam, en een ‘heroïsche’ val van 20 meter op het harde marmer van een Tilburgs paleis. (de auteur laat in het midden of hij dit overleeft)

Het ene verhaal suggereert dat de koning ook maar een mens is, die net zo goed door een kleinigheid geveld kan worden als ieder ander. Het andere verhaal suggereert dat met het sterven van koningen, “de door god aangewezen leiders”, alleen uitzonderlijke omstandigheden gemoeid zijn.

Geschiedenis is van ons allemaal. Maar is wat de heer Beukenkamp ook zeggen mag, wel degelijk een wetenschap. Het is gebaseerd op reproduceerbare en controleerbare feiten – een benadering van een verdwenen waarheid. De wetenschap is gebaseerd op de interpretatie van deze feiten – maar zelfs deze interpretatie loopt via toetsbare theorieën.

Het is ieder vrij om bij afwezigheid van historische feiten een eigen interpretatie te geven van het hoe en waarom van de loop der dingen. Ook zijn de beperkingen van een producent bekend. Het 19de eeuwse Rotterdam is helaas verloren gegaan en we weten maar weinig van hoe Wim.II zich echt gevoeld heeft. De vrije interpretatie zit dáár, in het recreeren van een niet bestaande locatie en onbekende emotie.

Maar dramatische verzinsels in de plaats zetten van bekende ’saaie’ feiten is geen interpretatie. Dat is nou gewoon klip en klare geschiedsvervalsing. Het is het negeren van de waarheid ten behoeve van de heroïsche positie van de hoofd-figuur in een stuk. En zo wordt een wellicht oninteressante vorst plots een (tragische) held.

Het is niet verboden, maar wel verwerpelijk. De filmmaker verruilt waarheid voor onwaarheid. Dit is niet zonder gevolgen, door deze geschiedsvervalsing steunt de filmmaker indirect de tegenwoordige positie van de Oranjes binnen de Nederlandse machtselite. En dat heeft niets, maar dan ook niets met geschiedenis te maken.